Bedrijven kiezen voor offshoring om maar een reden: ze willen geld besparen. Het mag inmiddels duidelijk zijn dat er haken en ogen zijn. Zo is het niet slim om het kernproces van een bedrijf naar een ver buitenland te verplaatsen. Productiecapaciteit uitbesteden is een beter idee. De keerzijde van de medaille is wel dat er zo een groot aantal banen in Nederland zal verdwijnen. Dat is niet erg. Er komen namelijk nieuwe voor terug - misschien.

Even terugkijken

Offshore outsourcing lijkt nieuw, maar is het niet. Dertig jaar terug gebeurde namelijk eigenlijk iets vergelijkbaars. Automatisering kostte toen ontzettend veel mensen hun baan. De pc heeft duizenden slachtoffers gemaakt. Na een korte aanval van paniek bleek, dat per saldo het aantal banen niet was afgenomen. De aard van het werk is wel veranderd. Omdat computers veel productiewerk overnamen, zijn mensen meer gaan controleren in plaats van uitvoeren. Ze kregen daardoor meer ruimte voor creativiteit. De ict is zo een van de grootste sectoren van het bedrijfsleven geworden.

Nu verdwijnt weer productiecapaciteit. Dit keer is het niet noodzakelijkerwijs ongeschoold, maar ook kennisintensief werk. Kennisintensief werk is niet hetzelfde als innovatief werk. Landen als China en India zijn wat minder gewend aan vrijheid van meningsuiting, tolerantie en eigen initiatief: de pijlers van een innovatieve omgeving. Hier ligt onze kans. Een innovatief bedrijfsleven kan onze economie redden, zegt ook de overheid steeds.

Tips voor creativiteit

Er zijn een aantal voorwaarden voor het creëren van een innovatief bedrijf. Het belangrijkste is heel eenvoudig: zet het doel op de agenda. Neem creativiteit serieus. Er is tenslotte heel veel geld mee te verdienen. Behalve dat, zijn er nog een aantal praktische tips weg te geven.

Cultiveer en beloon creativiteit. Neem bijvoorbeeld mensen aan die zelf actief willen nadenken over verbeteringen en nieuwe kansen. Deze mensen moeten beloond worden voor hun initiatieven. Doe dit niet alleen in geld. Eigen verantwoordelijkheid en erkenning zijn veel belangrijker. Managers die wel taken, maar geen verantwoordelijkheden uitdelen zijn niet meer van deze tijd. Werken doe je tenslotte samen.

Omarm diversiteit. Het blijkt dat in een omgeving met veel verschillende soorten mensen, er veel meer goede ideeën worden bedacht. Uniformiteit is dodelijk. Dit zie je misgaan bij grote consultancy bedrijven. Iedereen ziet er hetzelfde uit. Dat belooft niet veel goeds als het gaat om creativiteit - doe dus ook niet te stijf. Laat een kantoor voelen als thuis. Bij Microsoft is dat laatste zelfs een van de tien geboden. Het zorgt er voor dat mensen vrijwillig langer en meer werken, zonder dat ze dat vervelend vinden.

Laat iedereen meedoen. Heel veel goede ideeën komen vanuit onverwachte hoeken. In Japan hebben ze dat al langer begrepen. In de grote autofabrieken daar wordt veel moeite gestoken in het betrekken van al het personeel bij verbeteringen op de werkvloer. Dit heeft geleid tot verbazingwekkende productieverhogingen. Een manier om hier voor te zorgen is bijvoorbeeld het koesteren van de informele organisatie. Hoe minder barrières er zijn om iemand te spreken te krijgen, hoe beter. Een heel praktische tip in dit verband is het installeren van een wiki of een portal, liefst met zo min mogelijk beperkingen en toegankelijk voor iedereen. Het resultaat zal u verbazen.

Risico's zijn goed. Om werknemers te stimuleren initiatieven te nemen en ideeën te opperen, moet het nemen van risico een positief imago hebben. Een 'nee'-cultuur is slecht, want dat leidt er toe dat niemand meer wat durft te zeggen. Een gevolg hiervan is wel dat het af en toe misgaat. In dat geval moeten er niet te grote consequenties aan worden verbonden. Ook dat maakt mensen namelijk weer bang initiatief te nemen.

Probeer uniek te zijn. Niet alleen binnen het bedrijf is monocultuur zeer onwenselijk, ook als bedrijf zelf helpt het om een unieke propositie te hebben. Een unieke organisatie is namelijk veel leuker om voor te werken. Het veroorzaakt een sterk wij-tegen-de-rest-van-de-wereld gevoel. Zo'n gevoel zie je vaak bij start-ups. Beginnende bedrijven zijn mede daardoor de plekken waar de creativiteit nog bruist. Hoe langer dat gevoel kan worden vastgehouden, hoe beter.

Doe het zelf

Deze tips zijn zeker niet zaligmakend. Het uiteindelijke doel is dat wel. De overheid is hard bezig met haar beperkte budget te hameren op een innovatief Nederland. De overheid kan het niet alleen. Laten wij ook ons steentje bijdragen. Een creatieve organisatie komt er namelijk niet vanzelf. Voor u het weet is uw bedrijf anders verdwenen; naar China bijvoorbeeld.