VoWiFi verovert de wereld is eerder gepubliceerd op Infoworld.

Voice over IP (VoIP) gaat een mooie toekomst tegemoet wanneer het gecombineerd wordt met wireless lan (wlan). De toepassingsmogelijkheden in grote organisaties zijn veelbelovend, maar er zitten nog heel wat haken en ogen aan VoWiFi.

VoWLAN, of het beter klinkende VoWiFi (Voice over WiFi), verstuurt geluidsboodschappen naar IP telefoons over een draadloos datanetwerk. Het resultaat is dat werknemers van een bedrijf kunnen bellen zonder daadwerkelijk gebruik te maken van een telefoondienst.

Bellen binnen het bedrijf

Een van de redenen voor het gebruik van VoWiFi is het vergroten van mobiliteit van werknemers. Convergentie is een tweede motivatie. Een enkel datanetwerk is makkelijker en goedkoper te onderhouden dan twee. Kabels aanleggen en onderhouden is al helemaal duur.

De grootste drijfveer voor het gebruiken van VoWiFi zijn echter de besparingen op GSM-gesprekken binnen een bedrijf. Dit soort telefoontjes bepalen voor een groot deel de telefoonrekening van iedere grote organisatie.

VoWiFi kan een gote rol gaan spelen in bijvoorbeeld ziekenhuizen. Dokters kunnen efficienter werken omdat boodschappen makkelijker kunnen worden doorgegeven. Noodgevallen kunnen snel worden gemeld. Integratie met bijvoorbeeld patientsystemen is een stuk eenvoudiger dan wanneer er gewerkt wordt met twee losse netwerken. De IP telefoons hebben in principe alle kenmerken van een normale telefoon, maar restricties zijn makkelijker op te leggen. Wie niet wil dat iedereen van het personeel naar buiten kan bellen, kan dit eenvoudig afdwingen: de personeelsdatabank is eenvoudig te integreren.

De telefoonmaatschappijen zien met angst en beven deze ontwikkeling tegemoet. Zullen de bedrijven gebruik maken van hun gecombineerde diensten, of kiest iedereen er voor een eigen VoWIFi netwerk aan te leggen? Niemand die het nog weet.

De kinderziektes

Natuurlijk zijn er kinderziektes. Een massaal gebruik van VoWiFi is nog minstens een jaar van ons verwijderd, omdat er nog allerlei standaarden in de maak zijn. De WiFi standaarden voor beveiliging, Quality of Service (QoS) en 'roaming' moeten nog verder worden ontwikkeld en geaccepteerd.

In 802.11e wordt QoS toegevoegd. Deze standaard regelt de parameterisering en priorisering van toegang tot de draadloze datastroom. VoWiFi zou dan voor kunnen gaan op normale datastromen. Dit is wel zo pretting bij het voeren van een gesprek. Deze standaard is gebaseerd op de Wireless Multimedia Extensions (WME) en de Wireless Scheduled Multimedia (WSM) specificaties.

Hoe meer soorten apparaten draadloos worden verbonden, hoe groter het veiligheidsrisico. Een goede beveiliging vertraagt. Op stemmen gebaseerde toepassingen kunnen helaas maar weinig vertraging gebuiken, anders hapert het gesprek. In 802.11i wordt de beveiliging van WiFi beter geregeld: hopelijk snel en veilig. Ook netwerk-verkopers als Colubris Networks ontwikkelen een eigen variant op beveiliging.

Er wordt gewerkt aan 'slimme' apparaten, die door feedback te geven aan de WiFi access points deze betere beslissingen laten nemen. Zo weet het access point dan precies wanneer het beter is een ander zendstation het werk te laten doen. In 802.11k worden hier definities voor vastgelegd.

In 802.11r richt men zich ook op het wisselen tussen WiFi access points, het zogeheten 'roaming'. De bedoeling is met een oplossing te komen waarbij je de wisseling niet merkt. Dat er iets moet gebeuren is duidelijk. De huidige vertraging bij het wisselen van access point is goed genoeg voor data, maar niet voor het voeren van een gesprek. Dubieus is dat experts verwachten dat 802.11e tot en met k al voldoende snelheid bieden. De 802.11r standaard zou dan overbodig zijn.

Er ligt dus nog heel wat werk. Hier komt bij dat de kosten voor IP telefoons nog hoog zijn. Voor minder dan 500 euro gaat het niet lukken er een aan te schaffen. Als de nieuwe standaarden gereed zijn, zal de markt worden gebombardeerd met nieuwe producten. Pas dan zullen de prijzen omlaag gaan. De verwachting is, dat eind 2004 de meeste standaarden zullen worden geintroduceerd. Bedrijven als Sony-Ericsson, Motorola en Nokia hebben de eerste experimentele VoWiFi/GSM modellen al klaar.

Er moet ook niet vergeten worden dat aan de applicatiekant altijd een fors prijskaartje aan integratie hangt. Kosten van schaalbaarheid, management en beveiliging moeten worden afgewogen tegen de besparingen op bijvoorbeeld telefoonkosten en onderhoud.

Toch maar even wachten

Mobiliteit, convergentie en minder kosten lijken VoWiFi tot een van de meest veelbelovende technologieen van dit jaar te maken. In een omgeving waar mensen werken in een groot bedrijvencomplex, veel samenwerken en mobiel zijn, is er vaak een stevige business case voor VoWiFi. Early adopters zoals ziekenhuizen hebben dit goed begrepen.

Pas wel op met vroeg instappen. De benodigde standaards zijn er nog niet, toestellen zijn duur en denk ook eens aan de integratie van uw bestaande toepassingen. Even wachten lijkt verstandig. Ik bel wel wanneer het zo ver is.

Sander Nagtegaal
19 mei 2004